Davalar & Makaleler

DELİL KAVRAMI VE DELİL SİSTEMLERİ

Fatmira MULAJ - Hukuk Danışmanı
Ankara Çözüm Ortağı

0538 275 63 57

epikpartnershukuk@gmail.com

24 Ağustos 2019

Türk Dil Kurumu‟nun Büyük Türkçe Sözlüğü‟nde “delil” kelimesinin birden fazla anlamının olduğu görülür. Konuyla ilgili anlamına bakınca, Arapça kökenli olan kelimenin, “insanı aradığı gerçeğe ulaştırabilecek iz, emare, kanıt olarak tanımlandığı görülür. Diğer bir ifade ile delil, öncesinde mahkeme dışında ortaya çıkan olayların yargı sürecine dâhil edilmesini sağlayan, ispat faaliyetinde kullanılan ve olayı temsile uygun olan araçlardır.

Birçok hukuk dalında delil olabilecek şeylerde bazı özellikler aranmaktadır. Delillerin, gerçekçi ve akılcı olması, olayı temsil etmesi, ispat açısından önemli olması, hukuka aykırı olmaması ve müşterek olması gerekir.

Delil sisteminden maksat, uyuşmazlık konusu olan bir olayın ne gibi delillerle ispat edileceği hususunun ortaya konulmasıdır. Delil sistemleri zamanla oluşmuş, dolayısıyla doktrinde delil sistemleri çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulmuştur. Eski dönemlerde ve özellikle Ortaçağ döneminde dini delil sistemi uygulanmaktaydı. Günümüzde ilmi delil sistemi uygulanmaktadır.

İspat için kullanılabilecek delillerin kanun tarafından tek tek belirlendiği sisteme “kanuni delil sistemi” denilmektedir. Bu sistemde nelerin delil olarak kullanılabileceği kanun koyucu tarafından belirlendiği için yargıç sadece bu kanıtları değerlendirir. Bu deliller dışında herhangi bir şey ispat vasıtası olarak kabul edilmez.

Takdiri delil sisteminde, uyuşmazlık konusu olayların ispatı, hiçbir sınırlamaya bağlı olmaksızın her türlü delille sağlanabilir. Aynı zamanda bu sistemde yargıç delilleri serbestçe takdir ve değerlendirme yetkisine sahiptir. Böylece nelerin delil olarak kullanılabileceği kanun koyucu tarafından belirlenmediği için ispat aracı olabilecek her şey, delil olarak kabul edilmiştir.

Delillerin sınıflandırmasındaki maksat, kavramların daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Ayrıca bir delil aynı zamanda birden çok sınıfa ait özellikler gösterebilir. Deliller konusunda farklı sınıflandırmalar mevcuttur:

  • Doğrudan Delil - Dolaylı Delil
  • Yasak Delil-Yasal Delil
  • Kişisel Delil-Nesnel Delil
  • Sınırlı Delil-Serbest Delil
  • Re’sen Müracaat Edilebilen Delil-Re’sen Müracaat Edilemeyen Delil
  • Bağlı Delil –Serbest Delil
  • Kesin Delil-Takdiri Delil

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Türk medeni usul hukuku, genel olarak delil sistemlerinden serbest delil sistemini benimsemiştir; delillerin değerlendirilmesi bakımından ise belirli miktarı geçen hukuki işlemler bakımından kanuni delil sistemini, bunun dışında ise delillerin serbestçe değerlendirilmesini esas alan karma bir anlayışı kabul etmiştir.

Bu sitede paylaşılan çalışmalar yalnızca bilgilendirme amaçlı olup, Türkiye Barolar Birliği'nin ilgili düzenlemeleri uyarınca reklam, teklif, hukuki öneri veya danışmanlık teşkil etmez.

Popüler

Öne Çıkan

Yeni

Toplu İş Sözleşmesinin Yapılması Sürecinde Toplu Görüşmelere Kadar Yaşanan Yasal Prosedür
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
01 Mayıs 2019
YLSY Öğrenim Programı Kapsamında Yurtdışında Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilerin Karşılaştığı Hukuki Sorunlar
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
03 Mayıs 2019
İş Makinelerinin Mülkiyetinin Tespiti ve Tescili
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
06 Mayıs 2019
Doktorların Kamu Hastanelerinde ve/veya Özel Hastanelerde Çalışma Halleri
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
09 Mayıs 2019
Kamulaştırma Kanunu’nda Değişiklik Yapılması Hakkında
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
11 Mayıs 2019
Trafik Kazaları Sonrasında Karşılaşılan Hukuki Süreç ve Problemler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
14 Mayıs 2019
Aldatan Eşin Sevgilisinin, Aldatılan Eşe Manevi Tazminat Ödemesi Hakkında
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
16 Mayıs 2019
Karşılıksız Çek Şikayetinde Başvuru Hakkı ve Şirket Yetkilisinin Belirtilmesi
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
19 Mayıs 2019
Konkordato Halinde İşçi Alacaklarının Durumu
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
21 Mayıs 2019
Konkordato Nedir?
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
24 Mayıs 2019
Tahkim Nedir?
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
26 Mayıs 2019
Kişiler Hukukuna İlişkin Davalar
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
29 Mayıs 2019
Kredi Kullanımında Hayat Sigortasının Yapılması Durumu, Vefat Eden Kişinin Kredi Borcuna İlişkin Mirasçıların Karşılaştığı Problemler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
01 Haziran 2019
Lex Mercatoria And Arbitration
Fatmira MULAJ - Hukuk Danışmanı
03 Haziran 2019
Maçlarda Görev Alan Polis Memurlarının Harcırah Alacağı
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
06 Haziran 2019
Medeni Hukukun Tanımı ve Kapsamı
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
08 Haziran 2019
Milletlerarası Tahkimde Ayrılabilirlik İlkesi
Fatmira MULAJ - Hukuk Danışmanı
11 Haziran 2019
Miras Hukukunda Ortaklığın Giderilmesi Davası (Paylaşma Davası)
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
14 Haziran 2019
Miras Hukukuna İlişkin Dava ve Talepler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
16 Haziran 2019
Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
19 Haziran 2019