Davalar & Makaleler

MİRASTAN MAL KAÇIRMA (MURİS MUVAZAASI) DAVASI

Av. Aydın Ebrar GÜNAL
Kurucu Avukat

0538 275 63 57

epikpartnershukuk@gmail.com

19 Haziran 2019

A. Miras bırakan(Muris) Muvazaası

Miras bırakanın(Muris) sağlığında yapabileceği işlemler genel olarak ikiye ayrılmıştır. Bunlar ölüme bağlı tasarruflar ve sağlararası işlemlerdir.

Kanun hükmüne ve toplumun bu konudaki değer yargılarına rağmen bazı kimseler mirasçılar arasında eşitliği bozan, mirasçısına zarar vermek amacı taşıyan temliki tasarruflarda bulunmaktadır. İşte bu durumlardan biri de, murisin mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı, aslında bağış olan işlemi, tapuda resmi memur önünde satış, ölünceye kadar bakım sözleşmesi ve bahsedeceğimiz diğer işlemler ile gizlemeleridir. Buna “muris muvazaası” denilmektedir.

Miras bırakanın muvazaalı işlem yapması genelde, miras bırakan kimsenin yaşlılığında ve ölümünden çok kısa süre önce gerçekleşmektedir. Onu bu muvazaalı işlemleri, temlikleri yapmaya iten sebepler arasında, “erkek çocukların kızlara üstün tutulma amacı”, “ikinci ya da son eş faktörü”, “zayıf durumda bulunan mirasçının güçlendirilmesi”, “kendisine olumlu yaklaşan kişilere minnet duygusu” ve “psikolojik nedenler” etkili olmaktadır.

Genel olarak TBK.m.19’ da düzenlenen nisbi muvazaanın tipik ürününü oluşturan “muris muvazaası”, murisin mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı, aslında bağış olan işlemi, genel olarak tapuda resmi memur önünde satış, ölünceye kadar bakım sözleşmesi olmak üzere birtakım işlemler ile gizlemelerine denilmektedir.

Murisin yaptığı muvazaalı işlemler nedeniyle oluşturduğu olumsuz durumlara bağlanacak hukuki sonuçlara, Yargıtay, 7.10.1953, 1.4.1974, 22.5.1987 ve 16.3.1990 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararları ile açıklık getirmeye çalışmıştır. Doktrinde, alınan İçtihadı Birleştirme Kararlarında benimsenen hatalı ve çelişkili bir çözüm olduğu yönünde farklı hukuki yorum ve çözüm önerileri bulunmaktadır.

B. Muris Muvazaasından Söz Edilemeyen Haller

Yargıtay’ın emsal kararları ve doktrindeki bilgiler ışığında muris muvazaasından söz edilmeyecek halleri şu şekilde belirtebiliriz:

  • Muris taşınmazını mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla değil, gerçekten bakıp gözetilmek amacıyla temlik etmişse, işlemin muvazaa nedeniyle iptali istenemez. Resmi akitte belirtilen irade ile miras bırakanın iradesi arasında uyum varsa muvazaadan söz edilemez.
  • Ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesine dayanarak infaz yapılmadan tapu sicil kaydı oluşmadığı için, önce sözleşmenin iptali istenmeden, muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasının dinlenmesi olanağı yoktur.
  • Murisin sağlığında açtığı tapu iptal ve tescil davası reddedilmiş ve bu hüküm kesinleşmişse, artık mirasçılardan mal kaçırma amacı olmadığından daha sonra mirasçıların açtığı muvazaaya dayalı tapu iptal ve tescil davası reddedilir.
  • Murisin, mallarını mirasçıları arasında “bölüştürmek” kastı ile hareket ettiğinin anlaşılması durumunda muris muvazaası nedeniyle mirasçı tarafından açılan davanın reddi gerekir. Çünkü amaç, mal paylaştırma ve denkleştirme olup, mal kaçırma değildir.
  • Taşınmaz satışının bedelli olduğu ve tapudan gösterilen satış bedelinin gerçeğe yakın olduğu belirlenmişse, muvazaa davası reddedilir. Çünkü muvazaanın koşulları oluşmamıştır.
*HATİPOĞLU, Cihan Yüksel: Murisin Mirasçılar Aleyhine Yaptığı Sağlararası Muvazaalı Muamelelerin Hukuki Sonuçları, Yetkin Yayınları, Ankara 2004; GÜNAY, Erhan: Sulh Hukuk Mahkemesi Davaları, Soru ve Cevaplarla Miras El Kitabı; KARAYALÇIN, Yaşar: Bir Tartışma: Mirasbırakanın Muvazaası Mı? Tasarruf Özgürlüğü ve Saklı Payın Korunması Mı?, Turhan Kitabevi, Ankara 2000.; ÖZKAYA, Eraslan: İnançlı İşlem ve Muvazaa Davaları, Ankara 2011 isimli eserlerden yararlanılmıştır.
Bu sitede paylaşılan çalışmalar yalnızca bilgilendirme amaçlı olup, Türkiye Barolar Birliği'nin ilgili düzenlemeleri uyarınca reklam, teklif, hukuki öneri veya danışmanlık teşkil etmez.

Popüler

Öne Çıkan

Yeni

Toplu İş Sözleşmesinin Yapılması Sürecinde Toplu Görüşmelere Kadar Yaşanan Yasal Prosedür
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
01 Mayıs 2019
YLSY Öğrenim Programı Kapsamında Yurtdışında Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilerin Karşılaştığı Hukuki Sorunlar
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
03 Mayıs 2019
İş Makinelerinin Mülkiyetinin Tespiti ve Tescili
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
06 Mayıs 2019
Doktorların Kamu Hastanelerinde ve/veya Özel Hastanelerde Çalışma Halleri
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
09 Mayıs 2019
Kamulaştırma Kanunu’nda Değişiklik Yapılması Hakkında
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
11 Mayıs 2019
Trafik Kazaları Sonrasında Karşılaşılan Hukuki Süreç ve Problemler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
14 Mayıs 2019
Aldatan Eşin Sevgilisinin, Aldatılan Eşe Manevi Tazminat Ödemesi Hakkında
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
16 Mayıs 2019
Karşılıksız Çek Şikayetinde Başvuru Hakkı ve Şirket Yetkilisinin Belirtilmesi
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
19 Mayıs 2019
Konkordato Halinde İşçi Alacaklarının Durumu
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
21 Mayıs 2019
Konkordato Nedir?
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
24 Mayıs 2019
Tahkim Nedir?
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
26 Mayıs 2019
Kişiler Hukukuna İlişkin Davalar
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
29 Mayıs 2019
Kredi Kullanımında Hayat Sigortasının Yapılması Durumu, Vefat Eden Kişinin Kredi Borcuna İlişkin Mirasçıların Karşılaştığı Problemler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
01 Haziran 2019
Lex Mercatoria And Arbitration
Fatmira MULAJ - Hukuk Danışmanı
03 Haziran 2019
Maçlarda Görev Alan Polis Memurlarının Harcırah Alacağı
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
06 Haziran 2019
Medeni Hukukun Tanımı ve Kapsamı
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
08 Haziran 2019
Milletlerarası Tahkimde Ayrılabilirlik İlkesi
Fatmira MULAJ - Hukuk Danışmanı
11 Haziran 2019
Miras Hukukunda Ortaklığın Giderilmesi Davası (Paylaşma Davası)
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
14 Haziran 2019
Miras Hukukuna İlişkin Dava ve Talepler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
16 Haziran 2019
Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
19 Haziran 2019