Davalar & Makaleler

BOŞANAN KADININ (ANNENİN) ÇOCUĞUNA KADININ (ANNENİN) SOYADININ VERİLMESİ

Av. Aydın Ebrar GÜNAL
Av. Elif İpek DEMIRCI

0538 275 63 57

epikpartnershukuk@gmail.com

20 Ekim 2021

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK.) 321’inci maddesi gereğince, evlilik birliği içerisinde doğan çocuk, aile soyadını taşıyacaktır.

Aile soyadı kavramı, TMK. m.187’de düzenleme bulmuş olup, bu düzenlemede her ne kadar kadın için kocasının soyadından önce kendi bekarlık soyadını kullanabilmesi imkanı verilmiş olsa da, çocukların çift soyadı taşıma hakkı düzenlenmemiştir. Çocuk, bu durumda sadece babanın soyadını alacaktır. Türk hukukunda kural olarak, boşanma kararının kesinleşmesi ile birlikte kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alırken, müşterek çocuk da aile soyadını (babanın soyadını) taşımaya devam edecektir.

Evlilik birliği içerisinde doğan çocuğun soyadının aile soyadı olacağı TMK. m. 321’e göre sabit iken, evlilik dışı doğan çocuğun soyadı ne olacağı gündeme gelebilmektedir.

TMK. m. 337’de, “ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir” hükmüne yer verilmiştir. Çocuk ile anne arasında soybağı doğumla kurulacağından, evlilik dışı doğan çocuk doğrudan annenin soyadını alacaktır. Evlilik dışında doğan çocuğun baba ile soybağının kurulması için ise, anne ile babanın evlenmesi, babalık davası ya da babanın çocuğu tanıması gereklidir. Bu yollardan herhangi birinin işletilmesi halinde çocuk babanın soyadını kazanabilecektir.

Günümüzde kadınlar pek çok sebeple çocuklarının boşanma neticesinde kendi soyadını taşımasını istemektedirler.

Evlilik birliği sona erdiğinde hakim, müşterek çocuğun velayetinin eşlerden birinde kalmasına karar vermekte, kural olarak da boşanma neticesinde çocuk aile soyadını (babasının soyadını) kullanmaya devam etmektedir.

Ancak çocuğun soyadının boşanma sonucunda ne olacağı hususu değerlendirilirken çocuğun üstün yararının korunması öncelik arz etmektedir. Bu nedenle, kocanın soyadının her durumda kullanılma hali, gerek cinsiyet ayrımcılığına gerek ise eşler arasındaki eşitliğe aykırı bir durum yaratabilecektir. Müşterek çocuğun soyadını belirlemede bir ölçüt olarak, velayet hakkı da göz önünde bulundurulabilecektir.

Bu hususlar dikkate alınarak Anayasa Mahkemesi, Soyadı Kanunu'nun 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "...Evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği adı alır." şeklindeki düzenlemeyi 08.12.2011 tarihli ve E.2010/119, K.2011/165 sayılı kararı ile iptal etmiştir. Anayasa Mahkemesi ilgili kanun hükmünü iptal etmesine ragmen, Yargıtay kararlarında bir uygulama birliği bir süre oluşmamış, Yargıtay kadının çocuğunun soyadını değiştirme konusundaki taleplerini olumlu karşılamamıştır. Ancak Anayasa Mahkemesi önüne gelen bireysel başvurularda boşanmış annenin müşterek çocuğa kendi soyadını verememesini, bir hak ihlali olarak değerlendirmiştir.

Nihayetinde Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1306 K. 2018/4719 T. 9.4.2018 sayılı kararı ile çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde velayet hakkına sahip annenin müşterek çocuğun soyadını değiştirmesine ilişkin olarak bir yasal engel bulunmadığını ifade ederek bir emsal oluşturmuştur.

“Çocuğun soyadının annenin soyadı ile değiştirilmesi halinde çocuğun üstün yararı bakımından ruhsal gelişiminin olumsuz etkileneceği ileri sürülmediği gibi, az önce açıklanan tanık beyanlarından çocuğun soyadının annenin soyadı olarak değiştirilmesinin çocuğun üstün yararına olabileceği anlaşılmaktadır. Tüm bu açıklamalar ışığında; velayet hakkı tevdi edilen annenin çocuğun soyadının kendi soyadı ile değiştirilmesi yönündeki talebinin velayet hakkı kapsamındaki yetkilerin kullanımı ile ilgili olduğu, velayet hakkı kapsamında çocuğun soyadını belirleme hakkının da yer aldığı, aynı hukuksal konumda olan erkeğe velayet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını belirleme hakkının kadına tanınmamasının velayet hakkının kullanılması bakımından cinsiyete dayalı farklı bir muamele teşkil edeceği, evlilik birliği içinde doğan çocuğun taşıdığı ailenin soyadını, evlilik birliğinin sona ermesi ile kendisine velayet hakkı tevdi edilen annenin kendi soyadı ile değiştirmesini engelleyici yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, somut olayda söz konusu değişikliğin çocuğun üstün yararına da aykırı bulunmadığı ve çocuğun soyadı değişmekle kişisel durumunun değişmeyeceği (TMK m. 27) dikkate alındığında Anayasa Mahkemesinin benzer olaylarda verdiği hak ihlaline ilişkin kararları da gözetilerek, davanın kabulüne karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.”

Bu emsal karar neticesinde artık boşanan ve çocuğun velayetini alan anne, müşterek çocuğuna haklı sebeplerin varlığı halinde ve çocuğun üstün yararına aykırı olmaması koşulu ile kendi soyadını verebilecektir.

Bu sitede paylaşılan çalışmalar yalnızca bilgilendirme amaçlı olup, Türkiye Barolar Birliği'nin ilgili düzenlemeleri uyarınca reklam, teklif, hukuki öneri veya danışmanlık teşkil etmez.

Popüler

Öne Çıkan

Yeni

Toplu İş Sözleşmesinin Yapılması Sürecinde Toplu Görüşmelere Kadar Yaşanan Yasal Prosedür
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
01 Mayıs 2019
YLSY Öğrenim Programı Kapsamında Yurtdışında Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilerin Karşılaştığı Hukuki Sorunlar
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
03 Mayıs 2019
İş Makinelerinin Mülkiyetinin Tespiti ve Tescili
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
06 Mayıs 2019
Doktorların Kamu Hastanelerinde ve/veya Özel Hastanelerde Çalışma Halleri
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
09 Mayıs 2019
Kamulaştırma Kanunu’nda Değişiklik Yapılması Hakkında
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
11 Mayıs 2019
Trafik Kazaları Sonrasında Karşılaşılan Hukuki Süreç ve Problemler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
14 Mayıs 2019
Aldatan Eşin Sevgilisinin, Aldatılan Eşe Manevi Tazminat Ödemesi Hakkında
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
16 Mayıs 2019
Karşılıksız Çek Şikayetinde Başvuru Hakkı ve Şirket Yetkilisinin Belirtilmesi
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
19 Mayıs 2019
Konkordato Halinde İşçi Alacaklarının Durumu
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
21 Mayıs 2019
Konkordato Nedir?
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
24 Mayıs 2019
Tahkim Nedir?
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
26 Mayıs 2019
Kişiler Hukukuna İlişkin Davalar
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
29 Mayıs 2019
Kredi Kullanımında Hayat Sigortasının Yapılması Durumu, Vefat Eden Kişinin Kredi Borcuna İlişkin Mirasçıların Karşılaştığı Problemler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
01 Haziran 2019
Lex Mercatoria And Arbitration
Fatmira MULAJ - Hukuk Danışmanı
03 Haziran 2019
Maçlarda Görev Alan Polis Memurlarının Harcırah Alacağı
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
06 Haziran 2019
Medeni Hukukun Tanımı ve Kapsamı
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
08 Haziran 2019
Milletlerarası Tahkimde Ayrılabilirlik İlkesi
Fatmira MULAJ - Hukuk Danışmanı
11 Haziran 2019
Miras Hukukunda Ortaklığın Giderilmesi Davası (Paylaşma Davası)
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
14 Haziran 2019
Miras Hukukuna İlişkin Dava ve Talepler
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
16 Haziran 2019
Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası
Av. Aydın Ebrar GÜNAL
19 Haziran 2019